CỰU GS TRƯƠNG VĂN MINH

      Tôi tới xứ sở xa lạ nầy gần 6 năm. Đã quá trễ, nên để "sống qua ngày" mà vẫn giữ được lòng tự trọng và cũng để không làm phiền những người thân thuộc, tôi đã cắm cúi đi làm. Vì vậy, tôi đã rất ít đi đâu xa, trừ lần vừa rồi vội vàng qua Nam Cali chịu tang ông thân của nhà tôi đột ngột qua đời... Thế rồi... do một sự dong ruỗi nào đó, một vài học trò cũ của tôi ở Canada, ở Maryland và ở San Jose đã biết được địa chỉ e-mail của tôi; nên sau đó một em ở San Jose đã gởi e-tickets mời vợ chồng tôi tới San Jose dự buổi họp mặt Tân Niên Gia Long Bắc Cali 2003.

      Rời phi trường George Bush ở Houston khi trời vừa tối.  Phi cơ đáp xuống San Jose lúc gần nửa đêm trong tiết trời lành lạnh của miền Bắc California. Đang bỡ ngỡ giữa một sân bay xa lạ thì ba học trò cũ cùng với chồng, và một học trò cũ cũng vừa đến từ Minnesota đã có mặt để đón chúng tôi... Thật khó diễn tả hết cảm xúc lúc đó vì đây là lần gặp lại giữa thầy trò sau hơn 30 năm "vật đổi sao dời." Các em nhận ra tôi đã là tốt lắm rồi vì thời gian luôn nghiêm khắc và hững hờ với mọi người.

      Cả gia đình các em đã dành hết thì giờ cho chúng tôi; đã đón tiếp chúng tôi rất tận tình, lo lắng từng bữa ăn, từng giờ giấc trong suốt 3 ngày ngắn ngủi lưu lại San Jose; đã nhường mọi tiện nghi tốt nhứt cho chúng tôi... Nếp sống ở đây không giống ở quê nhà.  Bởi vì là xứ văn minh vật chất nên tình cảm giữa con người cũng như mối quan hệ thầy trò chỉ là thứ yếu.  Vậy mà các học trò cũ của tôi, mặc dầu ở đây đã lâu năm, vẫn còn nhớ và trọng thầy xưa! Nét đẹp của đạo đức Á đông, của tinh thần "tôn sư trọng đạo" vẫn chưa bị phai mờ. Một thoáng vui đã đến với tôi trong bối cảnh sống đầy dẫy lo âu, dễ dàng bị stress và rất khó tìm được nụ cười nầy.

      Và rồi các em nhắc lại biết bao chuyện của những ngày xa xưa... Có nhiều chuyện bây giờ tôi mới được nghe kể lại.  Tôi đã trải qua từ bất ngờ nầy tới ngạc nhiên khác.  Chuyện kể lại về những ngày trước cũng lý thú lắm!  Không biết lúc nghe kể tôi có đỏ mặt hay không vì tôi đâu có thể nào nhìn thấy được mặt của chính mình! Quá khứ lờ mờ... được các em tô rõ nét. Có dịp ngoái nhìn lại, thấy cũng hay hay...

      … Tôi lần lần nhớ lại thời gian dạy học tại trường nữ trung học Gia Long trong suốt các thập niên 60, 70 và một phần 80 (NTMK). Đây là ngôi trường duy nhứt trong cuộc đời "godautre" của tôi.

      Tôi vẫn còn nhớ khi vừa tốt nghiệp Sư Phạm tôi chập chững bước chân vào ngôi trường nầy. Ngày đầu tiên tới trình sự vụ lịnh bổ nhiệm từ Bộ Giáo Dục tôi rất ngỡ ngàng, cảm thấy cô đơn... và gần như bị lạc... vì nhìn quanh quất chỉ thấy có một mình mình... Khi đó bà Huỳnh Hữu Hội tiếp tôi tại Phòng Hiệu Trưởng.  Mặc dầu biết tôi độc thân và còn quá trẻ, bà đã không ngần ngại tín cẩn nhận tôi làm Giáo Sư …

      Các em đưa tôi đi vào downtown của San Jose chỉ cho tôi trường Đại Học, nơi đào tạo biết bao nhiêu chuyên viên. Và khi hoàng hôn buông phủ chúng tôi đi vòng quanh "Thung Lũng Điện Tử" (Silicon Valley) đang có vẻ nhún nhường nằm im.

      Trở lại căn nhà trên đồi đứng nhìn thành phố về đêm sáng rực ánh đèn điện đủ màu.  Phóng tầm mắt nhìn ra xa... ở tận nơi kia là San Francisco lấp lánh.  Thành phố về đêm tuyệt đẹp...

      Trọn ngày thứ bảy, các em chở chúng tôi đi chơi thành phố San Francisco, vào thăm City Hall, đi bộ trên cầu treo Golden Gate, dạo phố Chinatown, qua khu bến tàu cùng địa danh Pier 39, ghé lại Treasure Island vào lúc mặt trời sắp lặn để đứng nhìn thành phố mình vừa đi qua.

      Bất giác tôi nhận ra là bây giờ chính học trò xưa đưa người thầy cũ đi... du khảo, khi mà mấy mươi năm về trước tôi đã tổ chức biết bao nhiêu chuyến du khảo cho học sinh: nào là thăm nhà máy giấy Biên Hòa, hãng làm bia BGI, công ty sữa Vinamilk... nào là viếng các địa danh như Gò Công, Mỹ Tho... với các di tích lịch sử và cảnh trí thiên nhiên, rồi Bình Dương với cây ăn trái và xưởng Sơn Mài, rồi Phú Quốc & Hà Tiên bằng tàu HQ 800 mượn của Hải Quân trong suốt cả tuần lênh đênh trên vùng Nam Hải, ghé các hòn ở ngoài khơi Vịnh Thái Lan, đổ bộ An Thới... sau đó từ ngoài khơi tiến về Hà Tiên thơ mộng, viếng Thạch Động cao sừng sững với ước mong tìm lại dấu vết của Thạch Sanh... Nhớ những cảm giác đất liền nghiêng ngửa theo nhịp chao của con tàu... Nhớ ngày Tết Đoan Ngọ, chiếc LCVP chở thực phẩm từ Phú Quốc ra khơi.  Các em đã vui đùa reo hò khi vượt sóng lúc đầu, và rồi im thin thít khiếp đảm... khi ngọn sóng từ từ cao... và rồi cao ngất trên đầu. HQ 800 phải chuyển mình quay ngang để dùng tấm thân to lớn cản bớt cơn gió đang giận dữ.  Từ LCVP tôi nhìn thấy biết bao nhiêu phao cấp cứu chực chờ bắn xuống cho từng người để đề phòng khi LCVP lật úp. Rồi khó khăn lắm LCVP mới được móc vào và kéo lên. Cả đoàn vui mừng thở phào trước sự ứng phó tài tình của thủy thủ đoàn. Một phen kinh hoàng khó quên! Sau nầy coi lại cuộn phim do phóng viên Đài Truyền Hình tháp tùng đoàn du khảo quay làm phóng sự, tôi mới thấy rõ lúc đó LCVP chỉ còn như chiếc lá giữa cơn ba đào...

      Rồi nhớ tới giảng đường gần hồ bơi luôn tràn ngập học trò trong những buổi diễn thuyết. Nhớ những lúc hăng say đem Toán Học mới mở đường suy nghĩ cho học trò, ước mơ các em sẽ không bở ngỡ khi va chạm với những thực tế đổi mới sau nầy. Và bây giờ nói chuyện với các em tôi mới biết là các em đã thật sự không chút ngỡ ngàng khi phải đối đầu với Toán mới ở đây, với những lý thuyết về kỹ thuật số, về máy computer... Và còn nhiều nhiều nữa mà người có thể bổ xung là ông Nguyễn Ngọc Diêm lúc đó luôn sát cánh hỗ trợ tôi, hôm nay tiếc thay tôi không gặp lại trong lần tới San Jose nầy.

      Những khúc phim, không theo một thứ tự thời gian nào cả, trong cuộc sống dạy học và hoạt động cho trường cứ từ từ hiện ra... khi mờ khi tỏ, nhiều quá không kể hết được, nhứt là trong năm tôi được cử làm Trưởng Ban Học Tập của hiệu đoàn.

      Thế rồi... sau biết bao biến động của thời cuộc, cũng từ ngôi trường nầy, tôi bước ra... từ giã "những ngày đứng trên bục giảng" và ngày nay có mặt ở đây sống với một việc làm hoàn toàn khác lạ, không liên quan gì tới toán học hay điện tử cả! Một thoáng liên tưởng về một thời đã qua... dễ gì tìm lại! Đúng là ống chỉ thời gian của câu chuyện cổ tích ngày xưa không quấn lại được khi đã tháo ra rồi...

      Hôm nay tới San Jose tôi nhìn thấy các học trò xưa nay đã thành danh, đã lớn lên rất nhiều trong suy nghĩ, đã phản ứng mau lẹ khi tiếp xúc với những tư tưởng mới về khoa học, kỹ thuật lẫn nhân sinh và vẫn giữ được nền nếp đạo đức Á Đông ngày nào.

      Cũng có đôi lúc, tôi nhớ toán học... nhớ điện tử quá và bất chợt có ý định trở lại Đại Học để đi tiếp con đường mà mình đã chọn và ưa thích từ thuở thiếu thời... Nhưng "lực bất tòng tâm", tôi cảm thấy hơi đuối sức trước một môi trường xa lạ, quá mới mẻ đối với "tôi bây giờ" về nhiều mặt. Tôi không còn đủ "bộ nhớ" để chứa thêm quá nhiều data của ngày hôm nay, trong lúc không thể xóa những data đã có sẵn của những ngày xưa cũ.

      Trong suy tưởng tôi nhìn thấy rất rõ một hình ảnh tuyệt đẹp trên dòng đời, hình ảnh mà ngày xưa tôi thường mớm ý và luôn khích lệ các học trò của tôi: "phải ráng tiến lên, ráng qua mặt tôi..." Giờ tôi mừng rỡ chứng kiến sự vượt lên của thế hệ sau tôi... và cũng ước mơ những thế hệ sau lại tiếp nối và vượt lên... trong lúc vẫn giữ được bản sắc tốt đẹp của dân tộc.

      Ý nghĩ về một sự thăng tiến, về niềm kiêu hãnh của nòi giống Việt Nam ở phương trời xa lạ nầy chìm đắm trong tôi và... đã đưa tôi rời thành phố San Jose trở lại Houston tiếp tục làm việc để sống còn ở miền đất mới nầy...